Gömülü Diş Çekimi
Sağlık alanında, kaliteyi ve güveni esas alan ürün ve hizmetler sunuyoruz.
Gömülü diş, doğru pozisyonda bulunmak için yeteri kadar alana sahip olamayan ve bu sebeple çıkamayan diş olarak tanımlanabilir. Gömülü dişlerin hangi sebeplerle meydana geldiği konusunda bir fikir birliğine ulaşılamasa da kalıtsal faktörlerin rol oynadığı bilinmektedir. Gömülü dişlerin tedavisinde gömülü diş ameliyatı tercih edilebilir.
Gömülü diş nedir?
Çıkmak için yeterince alana sahip olmayan veya yanlış pozisyonda konumlanmaya çalışan bir diş olarak tanımlanabilen gömülü dişin çıkması imkansız bir hale gelebilir. Genellikle yirmilik dişlerde gözlemlense de diğer dişlerde de meydana gelebilir.
Diş etinden doğru yönde ve pozisyonda çıkamayan gömülü dişler bazen yarıya kadar çıkabilir ancak sonrasında sabit kalır ve süreci tamamlayamaz. Gömülü dişlerin tedavisi hastadan hastaya değişiklik gösterebilir.
Gömülü diş belirtileri nedir?
- Diş etlerinde kanama
- Diş sayısında eksiklik
- Yiyecek/içecek tüketimi sırasında zorlanma, acı hissetme
- Ağızda sürekli olarak hissedilen kötü tat
- Ağız kokusu
Gömülü diş tedavisinde hangi yöntemler kullanılabilir?
Gömülü diş sebebiyle rahatsızlık duyan hastalar mümkün olan en kısa sürede diş hekimine başvurmalıdır. İlk randevuda çene röntgeni çekilerek gömülü dişin yeri tespit edilebilir. Dişin gömülü kalmasına sebep olan sebepler anlaşıldığında nasıl çıkarılması gerektiğine karar verilebilir.
Gömülü diş ameliyatı yöntemine başvurmadan önce diş hekimleri alternatif yöntemleri değerlendirebilir:
Gömülü dişin takip edilmesi
Günlük hayatı sekteye uğratacak veya hastaya şiddetli rahatsızlık verecek herhangi bir semptom göstermeyen gömülü dişler için diş hekiminiz takip yöntemini uygulayabilir. Sık ve düzenli yapılan kontroller, düzenli röntgenlerle dişin hareket halinde olup olmadığı gözlemlenebilir. Bu süreç sonunda tedavi yöntemine karar verilebilir.
Gömülü diş çekimi (gömülü diş ameliyatı)
Gömülü diş hareket halindeyse, diğer dişlere baskı uygulayarak ağrıya/acıya sebep oluyorsa ve diş etinden çıkmayı başaramıyorsa gömülü diş çekimi/ameliyatı tercih edilebilir. Hastanın günlük hayatını olumsuz etkileyen ağrıları durdurmada etkili yöntemlerden biri olarak kabul edilebilir. Ağrının sık nedenlerinden biri, yarı sürmüş dişin çevresinde gelişen diş eti iltihabıdır (perikoronit); dişin baskısı ve komşu dişteki çürük de ağrıya yol açabilir.
Gömülü diş ameliyatının süresi dişin konumuna göre değişir; çoğu zaman tek seansta tamamlanır. Lokal anestezi altında gerçekleştirilen gömülü diş çekimi, yaklaşık bir haftalık bir iyileşme süreci gerektirebilir. Günlük yaşam aktiviteleri için ise birkaç gün beklemek yeterli olabilir.
Tel tedavisi ile gömülü dişe alan açılması
Bu yöntem genellikle gömülü köpek dişlerinin çıkmasını sağlamak için kullanılabilir. Bu yöntem özellikle çocuk ve gençlerde, gömülü köpek dişinin ağızdaki yerine getirilmesi için kullanılabilir.
Gömülü diş çekimi zor mudur?
Gömülü diş çekimi/gömülü diş ameliyatının zorluğu dişin kökünün konumuna bağlı olarak değişebilir. Operasyonun zorluğunu tahmin edebilmek için çene filmi sonuçları incelenebilir. Lokal anestezi altında yapıldığı için işlem sırasında genellikle ağrı hissedilmez; basınç hissi olabilir. Üstelik işlem tamamlandığında hastalar rahatlama hissini daha net hissedebilir.
Gömülü diş çekimi sonrasında dikkat edilmesi gerekenler
- Hastanın, gömülü diş tedavisi öncesinde ve sonrasında diş hekiminin verdiği tavsiyelere harfiyen uyması çok önemlidir.
- Gömülü diş tedavisi sonrasında özellikle diş temizliği ve bakımı özenli bir şekilde yapılmalıdır.
- Gömülü diş ameliyatı sonrası da ne kadar süre sonunda yiyecek/içecek tüketilebileceğini diş hekimi belirtecektir.
- Tedaviyi takip eden birkaç gün içinde aşırı sıcak veya aşırı soğuk yiyecek/içecekler tüketilmemesi önerilir.
- Gömülü diş ameliyatı sonrası ilk birkaç gün içinde çorba, püre, smoothie gibi yumuşak ve sıvı gıdaların tüketilmesi önerilir.
- Diş hekiminin tavsiyesine uygun olarak soğuk kompres uygulamasının aksatmadan uygulanması önerilir.
Yirmilik diş ne zaman çekilmeli?
Gömülü yirmilik diş tekrarlayan iltihap, komşu dişe zarar veya kist gibi bir soruna yol açıyorsa çekilmesi önerilir. Çekim kararını etkileyen başlıca durumlar şunlardır:
- Yarı sürmüş dişin çevresinde tekrarlayan diş eti iltihabı (perikoronit): şişlik, ağız açmada zorluk ve ağızda kötü tat ile kendini gösterir.
- Önündeki azı dişinde çürük, kök erimesi veya kemik kaybı oluşması
- Diş çevresinde kist veya benzeri bir oluşum görülmesi
- Ortodontik tedavi ya da protez planlaması için alan gerekmesi
- Fırçalanamadığı için sürekli çürüyen ve tedavi edilemeyen yirmilik dişler
Kararda dişin konumu, kök gelişimi ve hastanın yaşı birlikte değerlendirilir.
Gömülü diş ameliyatı adım adım nasıl yapılır?
Gömülü diş ameliyatında bölge uyuşturulur, diş eti açılır, gerekirse dişin üzerindeki kemik bir miktar kaldırılır ve diş çoğu zaman parçalara bölünerek çıkarılır. Genel akış şöyledir:
- Panoramik röntgenle dişin konumu incelenir; kökler sinire yakın görünüyorsa 3 boyutlu tomografi istenebilir.
- Bölge lokal anesteziyle uyuşturulur; kaygı düzeyi yüksek hastalarda veya birden fazla gömülü dişte genel anestezi seçeneği değerlendirilebilir.
- Diş, kökleriyle birlikte çıkarılır ve yuva temizlenir.
- Yara dikişle kapatılır; eriyen dikiş kullanılmadıysa dikişler genellikle 7–10 gün sonra alınır.
Olası riskler ve iyileşme süreci
Gömülü diş çekiminden sonra birkaç gün süren şişlik, ağrı ve ağız açmada kısıtlılık beklenen durumlardır; daha ciddi komplikasyonlar seyrek görülür. Şişlik genellikle 2.–3. günde en yüksek düzeye ulaşır ve bir hafta içinde belirgin şekilde azalır; yanakta morarma da görülebilir. Bilinmesi gereken başlıca riskler:
- Kuru soket (alveolit): Çekimden birkaç gün sonra artan ve kulağa yayılan ağrı
- Sinir etkilenmesi: Alt yirmilik dişlerde kökler alt çene sinirine yakınsa alt dudak, çene ucu veya dilde uyuşma; çoğu zaman geçicidir, nadiren kalıcı olabilir.
- Sinüs ilişkisi: Üst yirmilik dişlerde sinüs ile ağız arasında açıklık oluşması
- Enfeksiyon ve uzamış kanama
Sinire yakınlık önceden görüntülemeyle değerlendirildiğinde cerrahi plan buna göre yapılır. Yirmilik diş çekimi öncesinde Kadıköy’deki kliniğimizde röntgeniniz incelenerek size özgü riskler ayrıca açıklanır.
Sık Sorulan Sorular
Alt ve üst yirmilik dişler aynı anda çekilebilir mi?
Evet, aynı taraftaki alt ve üst yirmilik dişler çoğu zaman aynı seansta çekilebilir; bu, iyileşmeyi tek döneme toplar. Dört yirmilik dişin birlikte çekimi de mümkündür, ancak iki taraf birden etkileneceği için ilk günlerde çiğneme ve ağız açma daha zor olabilir. Bu durumda anestezi seçenekleri de konuşulur. Karar, dişlerin konumuna ve genel sağlık durumunuza göre verilir.
Gömülü yirmilik diş çekilmezse ne olur?
Sorun yaratmayan gömülü bir diş uzun yıllar sessiz kalabilir; ancak bazı dişler zamanla iltihaplanabilir, önündeki dişte çürük veya kök erimesine yol açabilir ya da çevresinde kist gelişebilir. Bu nedenle çekilmeyen gömülü dişlerin belirli aralıklarla röntgenle kontrol edilmesi önerilir. Belirti başladığında veya röntgende değişiklik görüldüğünde çekim kararı yeniden değerlendirilir.
Yirmilik diş çekiminden sonra işe veya okula ne zaman dönebilirim?
Çoğu kişi 2–3 gün dinlendikten sonra masa başı işe veya okula dönebilir. Cerrahinin zorluğu, şişliğin derecesi ve işin fiziksel yüküne göre bu süre uzayabilir. İlk 3–5 gün ağır spor ve egzersizden kaçınılması, kanama ve şişliğin artmasını önlemeye yardımcı olur. Önemli bir toplantı veya sınav öncesine çekim planlamamak da pratik bir öneridir.
Yirmilik diş çekiminden sonra ağzım ne zaman tam açılır?
Ağız açmada kısıtlılık (trismus) genellikle ilk günlerde belirgindir ve çoğu zaman 1–2 hafta içinde düzelir. Bu kısıtlılığa çiğneme kaslarındaki ödem ve ağrı yol açar. İlk iki günden sonra hekimin önerisiyle ılık uygulama ve hafif açma-kapama egzersizleri yardımcı olabilir. İki haftadan uzun süren ya da ateşle birlikte artan kısıtlılıkta kontrole gelinmelidir.
Yirmilik diş çekimi hangi yaşta yapılmalı?
Çekim gerekiyorsa genç erişkinlikte, genellikle 18–25 yaş arasında yapılması iyileşmeyi kolaylaştırır; bu dönemde kökler henüz tam gelişmemiş olabilir ve kemik daha esnektir. İleri yaşlarda da çekim yapılabilir, ancak iyileşme daha uzun sürebilir ve komplikasyon riski artabilir. Belirti vermeyen ve risk oluşturmayan dişlerin yalnızca yaş nedeniyle çekilmesi gerekmez; karar muayeneye göre verilir.
Yirmilik diş çekiminden sonra uyuşukluk ne kadar sürer?
Lokal anesteziye bağlı uyuşukluk genellikle 2–4 saat içinde geçer; bu sürede dudak ve yanağın ısırılmaması için yemek yenmemesi önerilir. Çekimden sonraki gün hâlâ alt dudak, çene ucu veya dilde uyuşma devam ediyorsa bu, sinirin etkilendiğini gösterebilir. Bu durumda hekiminize bilgi vermeniz gerekir; çoğu vaka haftalar veya aylar içinde kendiliğinden düzelir.
