Ortodonti
Sağlık alanında, kaliteyi ve güveni esas alan ürün ve hizmetler sunuyoruz.
Ortodonti; çapraşık dişlerin, birbiriyle ya da kafa kemikleriyle uyum halinde olmayan çene kemiklerindeki problemleri teşhis ve tedavi eden diş hekimliği uzmanlık dalıdır. Ortodonti tedavisi ya da yaygın ismiyle diş teli tedavisi, bu problemlerin tedavisine verilen isimdir.
Ortodontik problemlerin sebepleri nelerdir?
Ortodontik problemlerin nedenleri arasında hem kalıtsal hem de çevresel faktörler yer alır. Kalıtımsal ya da çevresel faktörler diş çarpıklıklarına sebep olan çene darlığı sorununa yol açabilir.
Erken yaşta aksatılan ağız hijyeni sebebiyle başa gelen diş çürümeleri, süt dişlerinin olması gerekenden önce düşmesine sebep olabilir. Bu durumda süt dişlerinin yerine gelen dişler yanlış konumlanarak çarpık diş dizilimine yol açabilir.
Bunun yanında ağız solunumu, parmak/dudak/dil emme alışkanlıkları, uzun süre biberon veya emzik emmek sebebiyle iskelet bozuklukları meydana gelebilir.
Ortodonti tedavisi için ideal bir yaş var mıdır?
Çarpık diş problemlerinin ortodonti tedavisiyle düzeltilmesi için ideal yaş aralığı 9-14 olarak ifade edilebilir. Ancak çocukların herhangi bir problemin ortaya çıkmasını beklemeden, ideal olarak 7 yaşından önce ilk ortodontist randevusuna gitmesi en doğru tercih olabilir. Böylelikle olası ortodontik sorunlar daha hızlı çözüme kavuşabilir.
Ortodonti tedavisi nasıl işler?
Çene kemiklerinin olması gerekenden önde veya geride olmasından kaynaklanan bozuklukların tedavisi için hastanın yaşına göre ortodontist tedavi yöntemine karar verebilir. Büyüme döneminde fark edilen bazı alt-üst çene uyumsuzlukları, büyümeyi yönlendiren ortodontik apareylerle tedavi edilebilir. Yetişkin hastaların ortodonti tedavisine cerrahi yöntemler destek olabilir. Bu nedenle ortodontik sorunların erken tedavi ile düzeltilmesi büyük önem taşır.
Ortodontistin profesyonel görüşüne bağlı olarak ilk randevuda, hastanın sefalometrik ve panoramik röntgenleri çekilebilir. Tedavi planının oluşturulmasında röntgenler önemli rol oynar. İlk randevuda hastanın tedavi öncesinde durumunu gösteren alçı kalıplar alınabilir. Ortodonti tedavisinde ağız hijyeni çok büyük önem taşır. Ortodonti tedavisine başlamadan önce hastanın çürük dişleri tedavi edilmelidir. Bu nedenle ilk randevuda gerekli planlamalar yapılmalıdır.
Sonraki randevularda, belirlenen plana göre hastaya diş telleri takılabilir veya başka bir yöntem belirlendiyse uygulamasına başlanabilir. Ortodontist, hastaya seçenekler sunabilir. Birden fazla yöntemin kullanılmasının sebebi, tedavinin hastanın çene, diş ve ağız yapısına göre değişmesidir. Kontroller arasındaki zaman aralığı tedavi yöntemine göre belirlenir.
Diş teli türleri nelerdir ve hangisi kime uygun?
Diş teli tedavisinde metal braket, seramik (diş renginde) braket, dişlerin iç yüzüne yapıştırılan lingual braket ve şeffaf plak kullanılabilir; hangisinin uygun olduğuna çapraşıklığın derecesi, çene ilişkisi ve hastanın beklentisi birlikte değerlendirilerek karar verilir.
- Metal braket: Hafiften ağıra geniş bir vaka yelpazesinde kullanılabilir; ağızda görünür.
- Seramik braket: Metal braketle benzer şekilde çalışır, diş rengine yakın olduğu için daha az fark edilir.
- Lingual braket: Dişlerin arka yüzüne yapıştırıldığı için dışarıdan görünmez; ilk haftalarda dil ve konuşmada alışma süreci olabilir.
- Şeffaf plak: Çıkarılabilir plaklarla uygulanır ve uygun vakalarda tercih edilebilir. Ayrıntılar için şeffaf plak tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.
Büyüme çağındaki çocuklarda çene gelişimini yönlendiren hareketli veya sabit apareyler de tedavinin bir parçası olabilir.
Tedavi ne kadar sürer, kontroller ne sıklıkla yapılır?
Sabit diş teli tedavisi vakaya göre değişmekle birlikte çoğu hastada yaklaşık 12 ile 30 ay arasında sürer. Hafif çapraşıklıklar daha kısa sürede tamamlanabilirken diş çekimi gerektiren veya çene uyumsuzluğu bulunan vakalarda süre uzayabilir.
Braket tedavisinde kontroller genellikle 4–8 haftada bir yapılır ve bu randevularda teller değiştirilir ya da ayarlanır. Randevuların aksatılması, braket kırıklarının geç bildirilmesi ve ağız hijyeninin bozulması süreyi uzatan başlıca etkenlerdir.
Olası yan etkiler ve tedavi sırasında dikkat edilecekler
Diş teli tedavisinin yaygın yan etkileri geçicidir: tel takıldıktan ve her ayardan sonraki ilk birkaç gün dişlerde basınç hissi ve çiğnemede hassasiyet olabilir, braketler yanak ve dudak iç yüzünde tahrişe yol açabilir.
Fırçalama yetersiz kalırsa braket çevresinde beyaz lekeler (mine demineralizasyonu), çürük ve diş eti iltihabı gelişebilir. Bazı hastalarda kök boylarında genellikle hafif düzeyde kısalma (kök rezorpsiyonu) görülebildiği için tedavi röntgenle izlenir. Riskleri azaltmak için:
- Her öğünden sonra ortodontik fırça ve ara yüz fırçasıyla temizlik yapın.
- Fındık kabuğu, mısır koçanı, sert şeker ve sakız gibi sert veya yapışkan gıdalardan kaçının.
- Tedavi süresince düzenli diş taşı temizliği ve kontrolleri aksatmayın.
Ortodonti tedavisinin ücretini etkileyen faktörler
Kadıköy’deki kliniğimizde ortodonti tedavisinin ücreti, muayene ve kayıtlar alındıktan sonra kişiye özel tedavi planına göre belirlenir. Başlıca etkenler; seçilen yöntem (braket türü veya şeffaf plak), vakanın zorluğu ve tahmini süresi, diş çekimi ya da mini vida gibi ek işlem ihtiyacı, çene cerrahisi gerekip gerekmediği ve tedavi sonrasında kullanılacak pekiştirme apareyleridir.
Sık Sorulan Sorular
Diş teli takılırken ağrı olur mu?
Braketlerin dişlere yapıştırılması genellikle ağrı oluşturmaz ve çoğu zaman anestezi gerektirmez. Tel takıldıktan sonraki ilk 3–5 gün ve kontrol sonrası günlerde dişlerde basınç ve çiğnemede hassasiyet hissedilebilir. Bu his genellikle kendiliğinden azalır; yumuşak gıdalar tüketmek ve hekimin önerdiği ağrı kesiciyi kullanmak rahatlatabilir. Yanağa sürtünen braket için ortodontik mum kullanılabilir.
Yetişkinler diş teli taktırabilir mi?
Evet, dişler ve diş etleri sağlıklı olduğu sürece ortodonti tedavisi için üst yaş sınırı yoktur. Yetişkinlerde çene gelişimi tamamlandığı için iskeletsel bozukluklar yalnız tel ile düzeltilemeyebilir ve çene cerrahisiyle birlikte planlanabilir. Tedaviden önce diş eti hastalığı ve çürüklerin tedavi edilmesi gerekir. Yetişkinlerde diş hareketi çocuklara göre biraz daha yavaş olabilir.
Diş teli için diş çekilmesi gerekir mi?
Her vakada gerekmez. Dişlerin dizilmesi için çenede yeterli yer yoksa veya ön dişlerde belirgin öne itim varsa bazı dişlerin, çoğunlukla küçük azıların, çekilmesi planlanabilir. Hafif ve orta çapraşıklıklarda diş arası aşındırma (stripping) veya ark genişletme ile yer elde edilebilir. Çekim kararı röntgen, model ve yüz profili analizinden sonra ortodontist tarafından verilir.
Diş teli çıktıktan sonra dişler eski haline döner mi?
Pekiştirme (retansiyon) apareyi kullanılmazsa dişlerde geri kayma riski vardır. Bu nedenle tel çıkarıldıktan sonra genellikle ön dişlerin iç yüzüne ince bir sabit tel yapıştırılır ve/veya geceleri takılan şeffaf pekiştirme plağı verilir. Dişler yaş ilerledikçe de hafifçe hareket edebildiği için bu apareylerin hekimin önerdiği süre boyunca düzenli kullanılması önemlidir.
Diş teliyle hangi yiyecekler yenmez?
Braketleri koparabilecek veya teli bükebilecek sert ve yapışkan gıdalardan kaçınılmalıdır: kabuklu kuruyemiş, sert şeker, karamel, sakız, lokum, mısır koçanı ve buz çiğnemek bunlar arasındadır. Elma ve havuç gibi sert meyve ve sebzeler küçük parçalara bölünerek yenebilir. Asitli ve şekerli içecekler braket çevresinde leke ve çürük riskini artırdığı için sınırlandırılmalıdır.
Braket kırılırsa veya tel batarsa ne yapmalıyım?
Kırılan braket veya batan tel genellikle acil bir durum değildir, ancak kliniğe bildirilmelidir. Batan tel ucunun üzerine ortodontik mum konarak tahriş azaltılabilir; teli kendiniz kesmeye veya bükmeye çalışmayın. Yerinden çıkan braket tel üzerinde kayarak kalabilir ve kontrol randevusu öne alınarak yeniden yapıştırılır. Uzun süre bildirilmeyen kırıklar tedavi süresini uzatabilir.
