Köprü Diş Nedir? Türleri, Yapımı ve Bakımı

Köprü diş, eksik bir ya da birkaç dişin yerini, boşluğun yanındaki dişlerden veya implantlardan destek alan sabit bir protezle doldurma tedavisidir. Ortadaki yapay diş, destek dişlere oturan kaplamalarla tek parça olarak üretilir ve yapıştırılır; hasta tarafından çıkarılamaz. Halk arasında “diş yapımı” ya da “çakma diş” denen işlemlerin önemli bir kısmı aslında köprüdür.

Köprü diş nasıl çalışır?

Köprü, adını boşluğun iki yakasını birbirine bağlamasından alır. Boşluğun yanındaki dişlere destek diş denir; bu dişlerin üzerine kaplama (kuron) yapılır. Eksik dişin yerine gelen yapay dişe ise ara gövde adı verilir ve kaplamalara bağlı olarak diş etinin üzerinde durur.

Çiğneme kuvveti ara gövdeden destek dişlere aktarılır. Bu yüzden köprünün ne kadar dayanacağı, büyük ölçüde onu taşıyan dişlerin ve diş etlerinin sağlığına bağlıdır. Eksik diş uzun süre boş bırakıldığında komşu dişler boşluğa doğru kayabilir ve bazı durumlarda o bölgede kemik kaybı görülebilir.

Köprü diş türleri nelerdir?

Köprüler, nereden destek aldıklarına göre dört ana türe ayrılır. Hangisinin uygun olduğu boşluğun yerine, uzunluğuna ve komşu dişlerin durumuna göre belirlenir.

Geleneksel (klasik) köprü: Boşluğun her iki yanındaki dişler kaplanır ve ara gövde bu iki kaplamaya bağlanır. En sık uygulanan türdür; iki yanda da sağlam diş bulunmasını gerektirir.
Konsol (tek taraflı) köprü: Ara gövde yalnızca bir yandaki destek dişe bağlanır. Boşluğun tek tarafında diş olduğunda düşünülür; tek noktadan taşındığı için klasik köprüye göre daha az dayanıklıdır.
Yapıştırma (Maryland) köprü: Halk arasında kanatlı köprü olarak da bilinir. Ara gövdenin yanlarındaki ince metal veya seramik kanatlar, komşu dişlerin arka yüzüne yapıştırılır. Çiğneme kuvveti yüksek arka dişlerden çok, ön dişlerde tercih edilir.
İmplant üstü köprü: Destek, doğal diş yerine çene kemiğine yerleştirilen implantlardan alınır. Art arda birden fazla diş eksik olduğunda, komşu dişlere dokunmadan sabit çözüm sağlar.

Köprü diş hangi malzemelerden yapılır?

Günümüzde köprüler çoğunlukla zirkonyum, metal destekli porselen veya tam seramikten yapılır. Seçimde bölge, ısırma kuvveti, estetik beklenti ve diş sıkma alışkanlığı belirleyicidir.

Zirkonyum: Dayanıklı ve diş rengindedir; hem ön hem arka bölgede kullanılabilir. Malzemenin özelliklerini zirkonyum diş kaplama sayfamızda bulabilirsiniz.
Metal destekli porselen: Metal bir alt yapının üzerine porselen pişirilir. Uzun yıllardır kullanılan, güçlü bir seçenektir; ancak ışığı geçirmediği için ön dişlerde estetik açıdan sınırlı kalabilir.
Tam seramik: Işık geçirgenliği doğal dişe çok yakındır. Dayanım sınırları nedeniyle daha çok kısa, ön bölge köprülerinde düşünülür. Ayrıntılar seramik diş uygulaması sayfamızda yer alıyor.

Köprü için dişler kesilir mi?

Geleneksel ve konsol köprüde evet, destek dişler kaplamanın oturabilmesi için çevresinden ve çiğneme yüzeyinden belirli bir kalınlıkta aşındırılır. Kaldırılan mine geri gelmez; bu dişler bundan sonra hep kaplamayla korunmak zorundadır.

Bu nedenle komşu dişlerin durumu karar için önemlidir. Komşu dişlerde zaten büyük dolgular varsa ya da kaplama gerekiyorsa, köprü bu dişleri de onarma fırsatı verir. Komşu dişler hiç dokunulmamış ve sağlamsa, onları korumak için implant veya yapıştırma köprü gibi seçenekler öne çıkabilir. Yapıştırma köprülerin çoğunda doğal dişte kesim gerekmez ya da çok sınırlı kalır.

Köprü diş kimler için uygundur?

Köprü, art arda bir ile üç dişi eksik olan, boşluğun yanında sağlam destek dişleri ve sağlıklı diş eti bulunan kişiler için uygun bir seçenektir. Kesin karar ise muayene ve röntgenle verilir.

Şu durumlarda köprü uygun olmayabilir ya da önce başka bir tedavi gerekebilir:

Destek dişlerde ileri diş eti hastalığı veya sallanma varsa
Destek dişlerde büyük çürük ya da kök sorunu varsa
Boşluk çok uzunsa ve destek dişlere aşırı yük binecekse
Çene gelişimi sürmekte olan gençlerde (genellikle 17–18 yaş altı)
Ağız bakımının düzenli yapılması güçse

Köprü diş nasıl yapılır, kaç seans sürer?

Dişe dayanan bir diş köprüsü genellikle en az iki seansta tamamlanır; laboratuvar aşaması çoğu zaman iki ile dört hafta sürer. Prova gerekirse seans sayısı artabilir. Aşamalar genel olarak şöyledir:

Muayene ve röntgen: Destek dişlerin kökleri, diş eti ve kemik değerlendirilir. Gerekirse önce dolgu, kanal tedavisi veya diş eti tedavisi yapılır.
Dişlerin hazırlanması: Lokal anestezi altında destek dişler şekillendirilir.
Ölçü: Klasik ölçü maddesiyle veya ağız içi tarayıcıyla dişlerin ölçüsü alınır ve laboratuvara gönderilir.
Geçici köprü: Kalıcı köprü hazırlanırken hazırlanan dişleri korumak ve görünümü sağlamak için geçici köprü takılır.
Prova ve yapıştırma: Uyum, renk ve kapanış kontrol edilir; uygun bulunursa köprü kalıcı olarak yapıştırılır.

İmplant üstü köprüde süreç daha uzundur. İmplantların çene kemiğiyle kaynaşması ortalama üç ile altı ay sürer; köprü bu sürenin ardından yapılır.

Köprü mü implant mı?

İkisi de sabit çözümdür; temel fark, köprünün komşu dişlerden, implantın ise çene kemiğinden destek almasıdır. Hangisinin daha uygun olduğu kişiye göre değişir. Başlıca farklar şunlardır:

Komşu dişler: Klasik köprüde destek dişler aşındırılır; implantta komşu dişlere dokunulmaz.
Cerrahi: Köprü genellikle cerrahi işlem gerektirmez; implant küçük bir cerrahi işlemle yerleştirilir.
Kemik: İmplant için yeterli kemik gerekir, gerekirse önce kemik desteği planlanır. Köprünün ara gövdesi kemiğe oturmaz; bu yüzden kemik miktarı köprüde implanttaki kadar belirleyici değildir. Ancak ön bölgede belirgin kemik kaybı, ara gövdenin görünümünü etkileyebilir.
Tedavi süresi: Dişe dayanan köprü genellikle birkaç haftada biter; implantta kaynaşma süresi nedeniyle tedavi birkaç ay sürer.
Bakım: Köprünün altı diş ipi geçirici veya ara yüz fırçasıyla temizlenmelidir; tek implant üstü kaplama ise doğal diş gibi fırçalanıp diş ipiyle temizlenir.

İmplantın aşamalarını implant tedavisi sayfamızda, diğer seçenekleri ise implant tedavisinin alternatifleri yazımızda bulabilirsiniz.

Köprünün altı nasıl temizlenir?

Köprünün altı, normal diş ipi ara gövdeden geçemediği için diş ipi geçirici, süper floss veya ara yüz fırçasıyla her gün temizlenmelidir. Bu bölgede kalan plak hem destek dişlerde çürüğe hem de diş eti iltihabına yol açabilir.

Dişlerinizi günde iki kez florürlü macunla fırçalayın; kaplamaların diş etiyle birleştiği kenarlara özen gösterin.
Diş ipi geçiriciyle ipi ara gövdenin altından geçirin ve iki yandaki destek dişin yüzeyini ayrı ayrı temizleyin.
Süper floss, ucu sert ve ortası süngerimsi bir diş ipidir; köprü altında kullanımı daha kolaydır.
Ara yüz fırçasının boyutu boşluğa göre seçilmelidir; doğru boyutu kontrolde öğrenebilirsiniz.
Düzenli diş hekimi kontrollerini ve profesyonel temizliği aksatmayın.

Köprü diş kaç yıl dayanır?

Köprünün ömrü için kesin bir süre verilemez; ortalama 5 ile 15 yıl arasında değiştiği, iyi bakımla daha uzun süre kullanılabildiği bildirilmektedir. Belirleyici olan destek dişlerin sağlığı, temizlik alışkanlığı, diş sıkma ve düzenli kontrollerdir.

Uzun süreli çalışmaları bir araya getiren sistematik derlemelerde, klasik köprülerin büyük çoğunluğunun 10 yıl sonra hâlâ ağızda olduğu, ancak bir bölümünde bu süre içinde çürük, gevşeme veya kırılma gibi bir sorun yaşandığı bildirilmiştir. Yapıştırma köprülerde en sık görülen sorun köprünün yerinden çıkmasıdır; çıkan köprü saklanırsa yeniden yapıştırılıp yapıştırılamayacağı hekim tarafından değerlendirilir. Bu bulgular genel bilimsel literatüre aittir; kişinin kendi sonucu ağız durumuna göre değişir.

Köprüden sonra hangi sorunlar görülebilir?

Köprü sonrası en sık karşılaşılan sorunlar geçici hassasiyet, destek dişlerde çürük ve köprünün gevşemesidir.

Hassasiyet: Hazırlanan dişlerde ilk günlerde soğuk ve sıcağa karşı hassasiyet olabilir ve çoğu zaman azalır.
Destek dişte çürük: Kaplama kenarında biriken plak, fark edilmeden çürüğe yol açabilir.
Sinir sorunları: Destek dişin siniri zamanla canlılığını yitirebilir ve kanal tedavisi gerekebilir.
Gevşeme veya kırılma: Köprü yapıştırıcısı çözülebilir, porselen kırılabilir ya da destek diş kırılabilir.
Diş eti iltihabı ve ağız kokusu: Köprü altı yeterince temizlenmezse görülebilir.

Ne zaman diş hekimine başvurulmalı?

Köprünüz varsa ya da eksik dişiniz için seçenekleri değerlendiriyorsanız şu durumlarda beklemeden muayene olmanız önerilir:

Köprü oynuyor, yerinden çıktı veya çıkacak gibi hissettiriyorsa
Çiğnerken ağrı oluyorsa ya da hassasiyet geçmiyor, giderek artıyorsa
Köprünün altında kanama, şişlik, kötü koku veya tat varsa
Porselende çatlak ya da kırık fark ettiyseniz
Isırırken dişleriniz farklı kapanıyormuş gibi geliyorsa
Dişiniz çekildiyse ve boşluğun nasıl tamamlanacağına karar vermek istiyorsanız

Hangi seçeneğin size uygun olduğu; destek dişlerin, diş etinin ve kemiğin durumuna göre, Kadıköy’deki Özel Sanita Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi’nde muayenede değerlendirilir. Randevu için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Köprü diş takılırken acı olur mu?

Destek dişlerin hazırlanması lokal anestezi altında yapıldığı için işlem sırasında genellikle ağrı hissedilmez. Uyuşukluk geçtikten sonra dişlerde bir süre soğuk ve sıcağa karşı hassasiyet olabilir. Bu hassasiyet çoğu zaman günler içinde azalır. Geçmeyen, giderek artan ya da çiğnerken belirginleşen ağrı ise kapanışın veya destek dişin kontrol edilmesi gerektiğini gösterebilir.

Köprü diş çıkarılabilir mi?

Hayır, sabit köprü hasta tarafından çıkarılamaz; destek dişlere yapıştırıldığı için yalnızca diş hekimi sökebilir. Köprünün yenilenmesi ya da altındaki dişin tedavi edilmesi gerektiğinde çıkarılması çoğu zaman köprünün kesilmesiyle yapılır ve yerine yenisi hazırlanır. Takıp çıkarabildiğiniz modeller köprü değil, hareketli protez olarak adlandırılır.

Köprünün altındaki diş çürür mü?

Köprünün kendisi çürümez, ancak onu taşıyan destek dişler kuronun kenarından çürüyebilir. Plak en çok kuron kenarında ve ara gövdenin altında birikir. Bu nedenle köprü altı temizliği ve düzenli kontroller önemlidir. Erken fark edilen kenar çürükleri çoğu zaman köprü yerinde kalarak tedavi edilebilir; ilerlemiş çürükte köprünün yenilenmesi gerekebilir.

Ön dişlere köprü yapılır mı?

Evet, ön dişlerdeki boşluklar da köprüyle tamamlanabilir. Bu bölgede estetik öne çıktığı için zirkonyum veya tam seramik gibi metal içermeyen, diş rengindeki malzemeler tercih edilir. Komşu dişler sağlam ve kapanış uygunsa, dişlere çok az müdahale gerektiren yapıştırma köprü de bir seçenek olabilir. İmplant ise ön bölgede değerlendirilen diğer sabit çözümdür.

Köprü kaç diş için yapılabilir?

Köprüler genellikle art arda eksik olan bir ile üç dişin yerini doldurmak için kullanılır; bazı durumlarda dört dişlik boşluklar da köprüyle kapatılabilir. Boşluk uzadıkça destek dişlere binen yük artar. Daha uzun boşluklarda implant üstü köprü veya hareketli protez gibi seçenekler muayenede birlikte değerlendirilir.

Köprü dişle her şey yenebilir mi?

Köprüyle çoğu yiyecek rahatlıkla çiğnenebilir, ancak birkaç alışkanlık köprüyü korur. Buz, kuruyemiş kabuğu gibi çok sert yiyecekleri ısırmak ve çok yapışkan gıdalar köprüyü zorlayabilir. Kalem, tırnak veya ambalaj ısırmak da porselen kırılmasına yol açabilir. Yeni köprüye ilk günlerde alışmak normaldir; kapanışta yükseklik hissediyorsanız kontrole gitmeniz önerilir.

İstanbul | Kadıköy

Yardım?

Randevu için arayınız

Köprü Diş Nedir?